معرفی مختصر دیپارتمنت ساینس:
به همین منظوردرسال(۱۳۹۱) دیپارتمنت ساینس درتشکیل پوهنحی تعلیم وتربیه پوهنتون مولاناجلال الدین محمد بلخی منظورگردید که باداشتن (سه ) نفر استاد مسولیت پیشبرد تدریس مضامین ساینسی رادرتمام پوهنحی به عهده داشت .
این دیپارتمنت دارای (۴) تن استاد به سویه لسانس بوده که مصروف خدمت گزاری اولاد وطن میباشد ضمنآ این دیپارتمنت دارای حدودا ۵۲ تن محصلان ذکورواناث
درتایم بعد از ظهرمیباشد هم چنان این دیپارتمنت دارای کریکولم ومفردات درسی جدید که توسط کمیته محترم نصاب تعلیمی تائید گردیده است می باشد.
عوامل ایجاد،دیپارتمنت ساینس ذیلاً تحریرمیگردد:
دیدگاه:
دیپارتمنت ساینس مکلفیت خود می داند که تربیه و پرورش معلمان جوان و متخصص و مسلکی در بخش های تدریس و برنامه های لابراتواری را مطابق روش های معیاری جهانی و مدرن پیشکش نماید.
ماموریت:
دیپارتمنت ساینس همواره در تلاش آن است تا زمینه دسترسی نسل جوان را در فراگیری دانش معاصر درساحه علم ساینسی فراهم نموده تا با روحیه وطن دوستی ،مسولیت پذیری و احترام به مقام علم و دانش مصدر خدمات ارزنده به کشور و جامعه خویش باشد.
طول دوره تحصیلی رشته ساینس :
براساس لایحه سیستم کریدیت وزارت محترم تحصیلات عالی، یک دوره تحصیلی مقطع لیسانس در رشتههای علوم ساینسی حد اقل هفت سمستر و حد اکثر دوازده سمستر است. دیپارتمنت ساینس پوهنحی تعلیم وتربیه پوهنتون مولانا جلال الدین محمدبلخی نیز با تبعیت از این لایحه یک دوره تحصیلی را در هشت سمستر و 140 کریدیت تعریف نموده است که تعداد کریدیت در یک سمستر حداقل 18 و حداکثر آن 21 کردیت میباشد.
نصاب حاضری در یک درس در جریان یک سمستر 75% است و در صورت غیبت بیشتر محصل از امتحان درس مورد نظر محروم میشود. محصلان در جریان یک دوره تحصیلی میتوانند دو سمستر تاجیل بگیرند و غیبت بیشتر از دو سمستر باعث انفکاک محصل میشود.
شاخصهای آموزشی دیپارتمنت ساینس :
الف : آموزش معیاری :
بارز ترین هدف دیپارتمنت ساینس پوهنحی تعلیم وتربیه پوهنتون مولانا جلال الدین محمد بلخی، تربیت نیروی استادان مسلکی و کادر های رسیده در جهت انکشاف تحصیل و دانش معیاری در جامعه میباشد و تدریس موثر، مدرن و با کیفیت به اساس روش های جدید، روش انتقادی، بحث های آزاد و کارهای تیمی صورت گیرد.
خدمات آموزشی در دیپارتمنت ساینس به بهترین شیوه ارائه میگردد و درین راستا تحولات لازم اعمال خواهد شد تا روند درسی به نحوی باشد که محصلان به سادگی دروس را آموخته و با اشتیاق و علاقه در صنوف درسی اشتراک ورزند. از مهم ترین روش های درسی معمول در جهان : روش کار تیمی، روش مباحثه، روش طوفان مغزی و سایر روش های درسی استفاده میگردد.
معرفی منابع بهروز در مضامین درسی ، برگزاری سیمینار توسط محصلان، انجام تحقیقات و خلاصه سازی کتابهای درسی توسط محصلان، کارهای لابرتواری و غیره از جمله اقداماتی است که با روی کار گرفتن آنها، انگیزه محصلان برای سهم گیری در چکونکی ارتقای کیفیت تحصیلی بالا رفته و در رشد توانمندی و ظرفیت علمی محصلان تاثیر مثبت را ایجاد می کند .
ب : تحقیق و سیمینارهای علمی :
تحقیق یک روند مشخص شده ،منظم،قابل درک،تسهیل کننده جهت دستیابی به اهداف مشخص برای یافتن نتایج جدید وارتقای دانش بشری میباشد.تحقیق یک پل برای توسعه آموزش و یک راه جستجوی منظم و هدف دار میباشد.
از این رو انجام یافتن تحقیقات علمی توسط محصلان و استادان دیپارتمنت ساینس یکی از فعالیتهای مهم این دیپارتمنت است.
استادان دیپارتمنت ساینس ضمن اینکه د ر هر سمستر سیمینار و مقاله علمی ارایه میدهند، محصلان این دیپارتمنت را به انجام فعالیتهای تحقیقی مکلف میسازند تا در جریان دوره تحصیلی ظرفیت تحقیقی محصلان تقویت شده و این مهارت در آنها رشد یابد.
برگزاری سیمینارهای علمی و گفتمانها در مورد موضوعات ساینسی ،لابرتواری وغیره از دیگر فعالیتهای اساسی دیپارتمنت ساینس است.
با اجرای این برنامههای، دیپارتمنت ساینس انتظار دارد تبدیل به یک مرکز مهم و با اعتبار تحقیقاتی شده و از این طریق در انکشاف جامعه سهم خود را ایفا نماید.
ج : سیر و برنامه های عملی :
برگزاری برنامه مناظره علمی از دیگر فعالیتهایی است که میتواند در تقویت استعداد محصلان مفید واقع شده و توانمندی آنها را افزایش دهد. این برنامهها از سوی دیپارتمنت ساینس در داخل پوهنتون و در صورت امکان در سایر مکان ها برگزار خواهد شد.
سفرهای علمی مانند بازدید از گل خانه ها، باغ ها ،لابرتوارها و ریاست معارف و در صورت امکان از نهادهای مهم بینالمللی از دیگر فعالیتهایی است که در ارتقای سطح توانمندی و علمی دانشجویان کمک میکند.
د : سیر و برنامههای تفریحی :
دیپارتمنت ساینس به منظور نشاط، تشویق و ایجاد انگیزه در محصلان هر از چند گاه برنامههای تفریحی راه اندازی میکند که محصلین در آن به صورت گروهی شرکت مینمایند. این برنامهها شامل بازدید از جاهای تفریحی، تاریخی، طبعی ، کلنیک ها ، فارم ها و غیره است.
هـ : برگزاری جلسات رسمی دفاع از مونوگراف محصلان :
مونوگراف یکی از مراحل مهم پایان نامه تحصیلی به حساب میآید و هر دانشجو در پایان دوره تحصیلی خود در مورد یکی از مسایل مرتبط به رشته خود تحقیق نموده و از آن دفاع نماید.
در دیپارتمنت ساینس پوهنتون مولاناجلال الدین محمد بلخی، محصلان حین ورود به سمستر هشتم موضوع مورد علاقه شان را به دیپارتمنت پیشنهاد میکنند و پس از تایید موضوع توسط کمیته موظف و تعیین استاد راهنما کار عملی مونوگراف آغاز میشود.
پس از تکمیل شدن مرحله نگارش، محصل مکلف است طی یک جلسه رسمی و در حضور استاد رهنما و داور از مونوگراف خود دفاع نماید.
انتظار میرود با تکمیل شدن این پروسه ضمن اینکه محصل با روشهای تحقیق و نویسندگی آشنایی پیدا نماید مهارتهای لازم نویسندگی، انجام تحقیقات علمی، نگارش مقالات علمی و کتاب را هم کسب نماید.
و : ارزیابی محصلان :
محصلان در طول دوره تحصیلی شان با روشهای مختلف ارزیابی میشوند. این روشهای عبارت اند از:
پرسش و پاسخ در جریان جلسات درسی روزمره؛
انجام تحقیق در جریان سمستر در هر درس؛
ارایه سیمینار صنفی در هر سمستر و هر درس؛
آزمون میان سمستر یا 20%
امتحان پایان سمستر؛
ی : استفاده از تکنالوژی در امر آموزش :
دیپارتمنت ساینس پوهنتون مولانا جلال الدین محمد بلخی با استفاده از امکانات تکنالوژیک برای ایجاد شفافیت و ارایه خدمات با کیفیت استفاده میکند که شامل موارد ذیل است:
استفاده از امکانات تکنالوژی با اهداف ذیل صورت میگیرد :
مهارتها و توانمندیهای فارغان رشته ساینس :
آشنایی با مبانی و منابع علم ساینس و فهم چگونگی کاربرد آن در روند زندگی؛
قابلیت تحلیل علمی مسایل مربوط به ساینس در سطوح منطقه ؛
قابلیت مذاکره، مشورهدهی.
قابلیت انجام وظیفه در ، معارف، کشاورزی ، محیط زیست ، مطبوعات و شهر داری ها ،
قابلیت فراگیری دانش بیولوژی و کیمیا دانش کاربرد و مهارت های عملی برای مورد نیاز جامعه ،
آینده شغلی فارغان رشته ساینس :
فارغان و دانشاموختگان رشته ساینس ، ضمن اینکه میتوانند در نهادهای مختلف کشور به عنوان افراد کارشناس و متخصص جذب شوند در سایر نهادهای ملی و بینالمللی که در عرصههای تحقیقی و خدماتی فعالیت دارند به عنوان محقق، ساینس شناس، مدیر، و غیره استخدام شوند.
از آنجایی که ماموریت دیپارتمنت ساینس تربیۀ کادر های متخصص در عرصه های مختلف فوق الذکر مانند شهر داری ،محیط زیست ،معارف ،کشاورزی این نهاد ها بازار کار مستقیم برای محصلان ساینس را تشکیل میدهد ،
امکانات پوهنتون مولانا جلال الدین محمد بلخی برای برگزاری رشته ساینس :
پوهنتون مولانا جلال الدین محمد بلخی از امکانات خوب و قابل توجه برای برگزاری رشته ساینس برخوردار است. این امکانات شامل موارد ذیل است:
ساختمان و صنفهای درسی مناسب مجهز با امکانات آموزشی ؛
کادر با تجربه و دارای تحصیلات عالی ؛
لابرتوار های مجهز؛
کتابخانه غنی و مجهز؛
کمپیوتر لب مجهز با انترنت ؛
فضای باز و پویای آموزشی ؛
نقش دیپارتمنت ساینس در انکشاف جامعه :
دیپارتمنت ساینس به عنوان یکی از بخشهای پوهنتون مولانا جلال الدین محمد بلخی، با توجه به مسوولیتهایی که دارد خواهان ایفای نقش فعال در جامعه است. این نقش از طرق ذیل ایفا میشود: